Het groenrijke Oeganda

Door: Christianne Bongertman

Een reis door Afrika betekent een reis vol avontuur in de wildernis. In Oeganda gaan we dit avontuur samen met onze reisvrienden Chris en Inge beleven. Kenia en Tanzania zijn populaire nabijgelegen bestemmingen, maar het groenrijke Oeganda zal jou in allerlei opzichten verbazen. Zo kun je wildwaterraften op de Nijl, op self-drive safari in Murchison Falls en Queen Elizabeth en hiken in het Rwenzori hooggebergte tegen Congo aan.

Op safari in Murchison Falls
Op safari in Murchison Falls. Foto credits: Inge Ekkelboom, Gettin-lost.com.
In Queen Elizabeth zijn er genoeg leeuwen in de boom te vinden.
In Queen Elizabeth zijn genoeg leeuwen in de boom te vinden. Eigen foto: Christianne Bongertman

Maar wat in jouw reis door Oeganda écht niet mag ontbreken, is een ontmoeting met de gorilla in het regenwoud van Bwindi National Park. Een ontmoeting die een onuitwisbare indruk maakt. Hieronder lees je waarom.

Een gorilla maakt een onuitwisbare indruk
Een gorilla in het wild maakt een onuitwisbare indruk. Eigen foto: Christianne Bongertman

Onderweg naar Bwindi

Na een bijzondere safari in Queen Elizabeth National Park – waar we vijf leeuwen in één boom hebben gespot – rijden we vol enthousiasme door naar Bwindi. De weg ernaartoe leidt ons langs het meer van Bunyonyi, dat met 900 meter het op één na diepste meer van Afrika is. Het kratermeer ligt op bijna twee kilometer hoogte en is het enige meer in Oeganda waarin je veilig (zonder nijlpaarden en krokodillen) kunt zwemmen. De laatste kilometers naar het Rushaga Gorilla Camp zijn ruig, maar bieden mooie uitzichten.

Rushaga Gorilla Camp, met uitzicht over het regenwoud.
Rushaga Gorilla Camp, met uitzicht over het regenwoud. Eigen foto: Christianne Bongertman

Bij aankomst klappen we onze daktent uit en genieten we van het regenwoud waar we op uitkijken. In dat regenwoud gaan we morgen op zoek naar gorilla’s. We slapen er in ieder geval goed op.

Spierbundels in de jungle

De volgende ochtend melden we ons om 7:30 uur bij de gate van het zuidelijke deel van Bwindi, waar we een briefing krijgen. Met in totaal acht personen zijn wij ingedeeld in de groep die op zoek gaat naar de Kahungye familie, vernoemd naar de gelijknamige berg waar deze familie voor de eerste keer zijn gespot.

Onze reisvrienden Chris en Inge (gettin-lost.com) en gidsen.
Met mijn andere spierbundels Sander, Chris, Inge en de gidsen. Foto credits: Inge Ekkelboom, gettin-lost.com.

De Kahungye familie is in 2013 gehabitueerd. De habituatie is het proces waarbij de gorilla’s over een bestek van enkele jaren dagelijks bezocht worden door onderzoekers. In dit proces went de familie langzaam aan de dagelijkse ontmoeting met mensen. Hoe dan ook blijven het wilde beesten waarbij je afstand moet bewaren.

Twee gidsen hakken planten en takken weg met een mes zodat we in de buurt van de gorilla’s kunnen komen.

De Kahungy familie bestaat uit 23 gorilla’s, waarvan drie zilverruggen. Dit zijn de mannelijke volwassen leiders en beschermers van de groep. Een zilverrug kan tot wel 1.90 meter groot en 200 kilo zwaar worden. Verder bestaat deze familie uit vrouwtjes, kinderen en zwartruggen. Zwartruggen zijn de ‘jongere’ mannen die de groep van hun vader later overnemen. Wij staan te popelen om deze familie te ontmoeten!

Een zilverrug kan wel tot 1.90 meter groot en 200 kilo zwaar worden.
Een zilverrug kan tot wel 1.90 meter groot en 200 kilo zwaar worden. Eigen foto: Christianne Bongertman

De Kahungye familie bevindt zich diep in het regenwoud. Al snel is ons duidelijk dat wij in de fitte groep zijn ingedeeld en om die reden die familie gaan opzoeken. Natuurlijk een compliment, maar om uiteindelijk de gorilla’s te zien moeten we een flinke tocht door de jungle maken. We lopen steile, gladde stukken met modderige ondergrond omhoog en proberen de olifantenpoep en poeltjes zoveel mogelijk te ontwijken. We hebben geluk want het zonnetje schijnt.

De kracht die gorilla’s uitstralen is met geen pen te beschrijven.

Na drie uur wandelen gaan we van het pad af. We bevinden ons op 2.300 meter en moeten nu echt diep de jungle in. We banen ons een weg door de struiken. Twee gidsen hakken planten en takken weg met een mes zodat we in de buurt van de gorilla’s kunnen komen. Terwijl we het pad steil omhoog klimmen, voelen we de stekels en brandnetels in toenemende mate door onze kleding heen prikken. Ondertussen moeten we goed opletten voor de flinke gaten die slecht zichtbaar zijn onder de omver gehakte planten en struiken.

We hiken door de dichte jungle op zoek naar de gorilla's.
We hiken door de dichte jungle op zoek naar de gorilla’s. Eigen foto: Christianne Bongertman

Het einde komt in zicht, want de gorilla’s bevinden zich plotseling nog maar op hele korte afstand – ongeveer vijftien meter – van ons. Onze spullen moeten we achterlaten, en slechts gewapend met een camera gaan we achter de gidsen aan. Het eerste moment dat we een glimp opvangen van een gorilla is onvergetelijk. Wat een indrukwekkende spierbundel! De kracht die zij uitstralen is met geen pen te beschrijven.

één ding moet je onthouden: ren niet weg als er een gorilla op je af komt.

Uit de bosjes hoor je enorm veel geluid vandaan komen, maar je ziet de gorilla’s die daarin verscholen zitten niet altijd goed. Het is daarom een uitdaging om gorilla’s volledig te zien. Opeens komt een zilverrug de bosjes uitrennen, die op twee meter afstand van ons bladeren gaat eten. Het kan niet beter, al schrokken we wel omdat hij vastberaden op ons af kwam. Eén ding moet je onthouden: ren niet weg als er een gorilla op je af komt. Dit is soms makkelijker gezegd dan gedaan…

Wat een indrukwekkende dieren zijn gorilla's.
Wat een indrukwekkende dieren zijn gorilla’s. Eigen foto: Christianne Bongertman
Bladeren eten voor onze neus.
Bladeren eten voor onze neus. Eigen foto: Christianne Bongertman

Een echt familiedier

De zilverrug is een ultieme macho. Hij trommelt op de borst om de vrouwtjes (of ons) te imponeren. Hij is immers de potentiële beschermer en moet zijn kracht tonen. Voor je het weet stappen de vrouwtjes over naar een andere familie en dat is schadelijk voor zijn reputatie.

Macho en tegelijkertijd familiedier
Een macho, maar tegelijkertijd een familiedier. Eigen foto: Christianne Bongertman

Achter dat lichaam bomvol spieren schuilt een emotioneel familiedier. Onze gids vertelt dat een gorilla geen afscheid kan nemen van een overleden jong. De band in de familie met het kind is heel hecht en gorilla’s hebben – net als mensen – tijd nodig om over dit verlies heen te komen. Het is gebruikelijk dat een gorilla een overleden jong om die reden bij zich draagt totdat er echt niets meer van over is. Een bijzonder verhaal dat het samenzijn met deze zeldzame beesten nog specialer maakt.

Na een uur samen met de gorilla’s te zijn geweest, is het weer tijd om te gaan. We zoeken de plek op waar we onze spullen hebben achtergelaten en lopen met een voldaan gevoel over hetzelfde pad terug naar het punt waar we die ochtend begonnen zijn. Met de gedachte in mijn hoofd dat dit zonder twijfel het absolute hoogtepunt was van onze reis door Oeganda.

Nog in gedachte bij de gorilla's.
Nog in gedachte bij de gorilla’s. Eigen foto: Christianne Bongertman

Gorilla’s versus mensen

Gorilla’s komen voor 98% overeen met het DNA van de mens. Dit betekent dat ziektes makkelijk overgedragen kunnen worden over en weer, dus wees fit als je een gorilla tracking hebt gepland.

Een gorilla is minimaal tien keer sterker dan een gemiddeld mens.

De lichaamsbouw van de gorilla is wat anders dan bij de mens. Omdat gorilla’s voor het overleven afhankelijk zijn van hun spierkracht, zijn hun spieren relatief groot. De armen zijn relatief lang en de benen zijn relatief kort. De nek is sterk gespierd. De mannetjes zijn veel groter (tot 1.90 meter) dan de vrouwtjes (de helft kleiner). Een gorilla is minimaal tien keer sterker dan een gemiddeld mens, dus ga er maar aan staan!

Net mensenhanden.
Oren en handen zijn bijna niet te onderscheiden van die van een mens. Eigen foto: Christianne Bongertman

Wat je moet weten over een permit

Er leven nog ongeveer 1.000 berggorilla’s in Rwanda, Congo en Oeganda, waarvan zo’n 400 in Bwindi. Wil jij ook oog in oog staan met de macho’s van het regenwoud in Bwindi?

Boek zo snel mogelijk, maar uiterlijk twee maanden van tevoren.

Hiervoor heb je een permit nodig. Per dag worden er voor het Bwindi National Park 88 permits uitgegeven. Boek daarom zo snel mogelijk, maar uiterlijk twee maanden van tevoren. Je gaat in een groep van maximaal acht personen op zoek naar gorilla’s. Zodra de gorilla’s gespot worden, mag je maximaal één uur samenzijn met deze unieke beesten. Een permit kost USD 600 per persoon (in april, mei en november USD 450 per persoon). Liefhebbers die het gedrag van de gorilla’s wat langer (vier uur) willen observeren, kunnen een permit van USD 1.500 aanvragen voor het habitueren.

Chimpansees in Oeganda

In Kibale National Park kun je chimpansees ontmoeten. Chimpansees staan genetisch nog dichter bij de mens dan gorilla’s en zijn erg vermakelijk om naar te kijken.

Chimpansees zijn erg vermakelijk om naar te kijken.
Chimpansees zijn erg vermakelijk om naar te kijken. Eigen foto: Christianne Bongertman

Zij bewegen net zo veel als dat ze geluid maken en met een beetje geluk loopt een chimp zo met je mee tijdens de tracking. Voor deze ervaring heb je ook een permit nodig, die USD 150 kost en last-minute te regelen is.


Lees hier meer verhalen over reizen naar Afrika


 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Plaats je reactie
Vul hier je naam in